آنانند كه به دو قبله نماز خوانده‌اند . بعضى اهل بيعت رضوان را دانسته‌اند كه بيعت حديبيّه است . بعضى آنها را اهل بدر دانسته و برخى مهاجرين پيش از هجرت ( مجمع البيان ) . ناگفته نماند اهل هر زمان نسبت به زمان آينده سابق است ولى قيد * ( « الأَوَّلُونَ » ) * روشن مىكند مراد پيشروان اوّليه‌اند كه كسى بر آنها سبقت نيافته است بعقيدهء الميزان آيه منطبق است بر آنان كه ايمان آورده و پيش از جنگ بدر مهاجرت كرده‌اند و نيز منطبق است بر اهل مدينه كه ايمان آوردند و مهاجران را پذيرفته و در خانه هاى خود جا دادند و معيشت آنها را تأمين كردند . ريشهء دين بوسيلهء آنها ثابت گرديد و ديگران از ايشان پيروى كردند . ناگفته نماند ايمان و عمل در مهاجران و انصار شرط رضاى خداست كه فرموده * ( فَإِنَّ الله لا يَرْضى عَنِ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ ) * توبه : 96 . * ( وَالله لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ ) * آل عمران : 57 . * ( وَالله لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ ) * توبه : 80 . باز ناگفته نماند جملهء * ( رَضِيَ الله عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْه ) * در اين آيه و آيات 119 مائده ، 18 فتح ، 22 مجادله و 8 بيّنه مشروط است بر اينكه شخص تا آخر عمرش در ايمان و عمل ثابت بماند و گرنه منظور آن نيست كه اگر از ايمان و عمل هم بيرون رود باز خدا از او راضى است . عبيد اللَّه بن جحش شوهر امّ جبيبه كه از مهاجرين بحبشه بود در حبشه نصرانى شد و از دين بيرون رفت . نميشود گفت : چون از مهاجرين نخستين بود خدا از او راضى است طلحه و زبير كه از مهاجرين اولاند بيعت على بن ابى طالب عليه السّلام را نكث كردند و آنحضرت بر آن دو نفرين كرد و سبب آنهمه كشتار گرديدند آيا باز بگوئيم خدا از آن دو راضى است . عده‌اى از مسلمانان كه از مهاجرين اوّليه و انصار نيز در ميانشان بودند بر عثمان شوريدند و او را كشتند و نگفتند از مهاجرين اوليه است بلكه هر گونه اهانت و شورش را بر عليه